Suwerenność lekowa: dlaczego 80% substancji czynnych sprowadzamy z Azji

Fri, 19 Jun 2026 09:00:00 +0200

Dostępność leków wydaje się oczywista, dopóki nie zabraknie jednego kluczowego składnika na drugim końcu świata. Polska — jak większość Europy — uzależniła się od importu substancji czynnych, z których wytwarza się leki. Razem traktuje suwerenność lekową tak jak bezpieczeństwo energetyczne — jako sprawę odporności państwa, która wykracza poza samą politykę farmaceutyczną.

Skala uzależnienia

Zależność Polski od dostaw substancji czynnych z Azji sięga około 80%, przede wszystkim z Chin i Indii, a wartość importowanych leków to niemal 70% wartości farmaceutyków zużywanych przez Polaków. Krajowa produkcja pokrywa jedynie około 30% potrzeb, a spośród 52 uznanych za kluczowe substancji czynnych Polska potrafi dziś wytwarzać 19.

Koncentracja produkcji substancji czynnych w Azji (Chiny odpowiadały w 2019 r. za ponad 40% globalnego wolumenu) oznacza, że krótkie zakłócenie dostaw — z powodów logistycznych, jakościowych albo politycznych — może szybko przełożyć się na braki krytycznych leków w polskich aptekach.

Lek jak surowiec strategiczny

W warunkach rosnących napięć geopolitycznych łańcuch dostaw leków może stać się narzędziem nacisku — przez opóźnienia proceduralne, ograniczenia eksportowe czy „problemy jakościowe" pojawiające się w dogodnym momencie. Odbudowa zdolności wytwarzania substancji czynnych i leków w kraju to inwestycja w odporność: żeby dostępność terapii nie zależała od decyzji zapadających poza Polską. To zadanie, którego — jak przypomina program — nie udźwignie sam rynek; potrzebna jest polityka przemysłowa państwa.

Co proponuje Razem

Razem to wysokie standardy leczenia i suwerenność lekowa.— Deklaracja programowa Razem — „Zdrowie ponad zyski”, partiarazem.pl

Suwerenność lekowa jako cel — budowa publicznych fabryk farmaceutyków i substancji czynnych, rozwój krajowej produkcji leków oraz strategiczne rezerwy leków.
Bezpieczeństwo dostaw krytycznych terapii niezależne od pojedynczych dostawców z Azji.
Rola państwa tam, gdzie rynek nie zapewnia bezpieczeństwa lekowego.

Jak państwo buduje przewagę technologiczną i przemysłową, rozwija siostrzany serwis Razem dla nauki. O tym, ile pacjent dopłaca do leków dziś, piszemy w tekście o recepcie za 5 złotych. Więcej w dziale Leki i apteki.

Źródła i dalsza lektura

Suplementy za 7 miliardów: dlaczego Razem chce zakazu ich reklam

Thu, 18 Jun 2026 13:00:00 +0200

W świetle prawa suplement diety jest żywnością, a nie lekiem — choć z większości reklam pacjent wynosi wrażenie dokładnie odwrotne. Rynek suplementów w Polsce urósł do wartości, przy której warto zapytać, ile z tych pieniędzy wydajemy na realne zdrowie, a ile na obietnicę sprzedaną w spocie. Razem chce ten rynek uporządkować.

Wielki rynek zbudowany na sugestii

Wartość rynku suplementów diety w Polsce przekroczyła w 2024 roku około 7,1 miliarda złotych, a po suplementy sięga blisko 75% Polaków. Problem nie leży w samym istnieniu suplementów, lecz w tym, że reklama sugeruje im działanie lecznicze — spot z lekarzem w kitlu i słowem „na odporność" buduje wrażenie leku, którego suplement z definicji nie jest, bo nie przechodzi badań wymaganych od leków.

Suplement diety podlega prawu żywnościowemu, a nie prawu farmaceutycznemu — nie musi udowadniać skuteczności ani bezpieczeństwa tak jak lek. Dlatego kontrola jakości i ograniczenie reklamy wprowadzającej w błąd to kwestia bezpieczeństwa pacjenta, nie tylko rynku.

Kontrola tam, gdzie dziś jej brakuje

Razem proponuje poddanie ściślejszej kontroli rynku suplementów, wyrobów lekopodobnych i leków — zwłaszcza tych dostępnych bez recepty — oraz zakaz reklam suplementów i wyrobów lekopodobnych. Chodzi o oddzielenie marketingu od faktów: pacjent ma dostawać rzetelną informację o produkcie, zamiast obietnicy zdrowia opakowanej w chwyt reklamowy. Domyka to politykę lekową opartą na zasadzie, że o wyborze terapii rozstrzyga udowodniona skuteczność potwierdzona badaniami, a nie wysokość budżetu, który producent przeznaczył na reklamę.

Co proponuje Razem

Poddamy ściślejszej kontroli rynek suplementów diety, wyrobów lekopodobnych i leków, zwłaszcza tych dostępnych bez recepty. Wprowadzimy zakaz reklam suplementów diety i wyrobów lekopodobnych.— Deklaracja programowa Razem — „Zdrowie ponad zyski”, partiarazem.pl

Ściślejsza kontrola rynku suplementów, wyrobów lekopodobnych i leków bez recepty.
Zakaz reklam suplementów i wyrobów lekopodobnych, które sugerują działanie lecznicze.
Rzetelna informacja zamiast marketingu żerującego na trosce o zdrowie.

Jak wygląda dostępność i cena leków z prawdziwego zdarzenia, piszemy w tekstach o recepcie za 5 złotych i o suwerenności lekowej. Więcej w dziale Leki i apteki.

Bezpieczeństwo | Razem naprawi ochronę zdrowia

Suwerenność lekowa: dlaczego 80% substancji czynnych sprowadzamy z Azji

Skala uzależnienia

Lek jak surowiec strategiczny

Co proponuje Razem

Źródła i dalsza lektura

Suplementy za 7 miliardów: dlaczego Razem chce zakazu ich reklam

Wielki rynek zbudowany na sugestii

Kontrola tam, gdzie dziś jej brakuje

Co proponuje Razem

Źródła i dalsza lektura