8% PKB na zdrowie — ile to naprawdę jest i skąd wziąć te pieniądze

Sun, 14 Jun 2026 09:00:00 +0200

Hasło „8% PKB na zdrowie" bywa odbierane jako okrągły postulat bez pokrycia, tymczasem stoją za nim całkiem konkretne wielkości: to, ile Polska wydaje na zdrowie dziś, ile brakuje jej do celu i z jakiego źródła miałyby popłynąć brakujące pieniądze. Razem stawia sprawę jednoznacznie — publiczna ochrona zdrowia finansowana na poziomie co najmniej 8% PKB.

Punkt wyjścia: jedne z najniższych nakładów w UE

Polski system ochrony zdrowia należy do najgorzej finansowanych w Unii Europejskiej. Publiczne nakłady sięgają dziś około 6,3% PKB, podczas gdy w wielu państwach zachodnich to 9–11%. Różnica między obecnym poziomem a celem 8% PKB to rząd około 60 miliardów złotych rocznie — pieniądze, które decydują o długości kolejek, dostępności specjalistów i tym, czy porodówka albo szpital powiatowy w ogóle przetrwają.

Poziom 6,3% PKB i dystans do 8% to wielkości poglądowe oparte na danych OECD i porównaniach unijnych; „~60 mld zł" to szacunek mechaniczny różnicy między obecnymi nakładami a celem. Sam cel 8% PKB to postulat programowy Razem, a nie stan obecny.

Skąd te pieniądze: budżet państwa zamiast wyższej składki

W sporze o finansowanie zdrowia najwięcej waży to, kto ostatecznie pokrywa rachunek, a nie sama jego wysokość. Zamiast podnosić składkę zdrowotną, która obciąża przede wszystkim pracę, Razem sięga po finansowanie z budżetu państwa, zasilanego sprawiedliwszymi, progresywnymi podatkami. Dziś ciężar danin dźwiga przede wszystkim praca, a nie kapitał; Polska zbiera w podatkach i składkach około 37,3% PKB przy średniej UE ok. 40,4%, więc przestrzeń fiskalna istnieje.

Mechanizm po stronie podatkowej — dlaczego składka karze pracę, a progresja domyka lukę, której składka nie domknie — rozkładamy w sąsiednich tekstach: finansowanie bez podnoszenia składki oraz o regresywnej składce.

Co proponuje Razem

Publiczna ochrona zdrowia będzie finansowana na poziomie co najmniej 8% PKB.— Deklaracja programowa Razem — „Zdrowie ponad zyski”, partiarazem.pl

Co najmniej 8% PKB na publiczną ochronę zdrowia — twardy, policzalny cel zamiast corocznego łatania.
Finansowanie z budżetu zamiast podnoszenia składki obciążającej pracę.
Progresywne podatki jako źródło — ciężar przesunięty z pensji na kapitał i najwyższe dochody.

Skąd budżet weźmie te środki od strony podatkowej, pokazuje siostrzany serwis o gospodarce: jak progresja podatkowa finansuje ochronę zdrowia. Więcej w dziale Finansowanie ochrony zdrowia.

8 Procent PKB | Razem naprawi ochronę zdrowia

8% PKB na zdrowie — ile to naprawdę jest i skąd wziąć te pieniądze

Punkt wyjścia: jedne z najniższych nakładów w UE

Skąd te pieniądze: budżet państwa zamiast wyższej składki

Co proponuje Razem

Źródła i dalsza lektura