Dla osoby przewlekle chorej leki to nie jednorazowy wydatek, tylko comiesięczny rachunek, który trzeba zapłacić niezależnie od emerytury czy pensji. W Polsce udział wydatków „z własnej kieszeni" w kosztach leków należy do najwyższych w Unii Europejskiej — według profilu zdrowotnego OECD/KE aż ok. 63% prywatnych wydatków na zdrowie idzie u nas na leki (średnia UE to ok. 36%). A najmocniej obrywają ci, którzy biorą kilka leków naraz: seniorzy i osoby z chorobami przewlekłymi. Razem chce to uciąć jednym, prostym rozwiązaniem: „recepta za 5 złotych".
Kto naprawdę dopłaca do leków
Współpłacenie za leki to nie abstrakcja — to konkretne pieniądze wyjmowane co miesiąc z domowego budżetu. Im więcej leków przewlekłych, tym wyższy rachunek, a renta czy emerytura nie rośnie w tym samym tempie.
Jak działa „recepta za 5 złotych"
Zamiast naliczać dopłatę od każdego opakowania (gdzie pacjent z czterema lekami płaci cztery razy), Razem proponuje jedną symboliczną opłatę za realizację recepty. Logika jest prosta: leczenie nie ma być przywilejem zależnym od zasobności portfela, a brak wykupionych leków to często droższe leczenie później — w szpitalu.
| Dziś | Po reformie wg Razem |
|---|---|
| Odpłatność naliczana od każdego refundowanego leku | Jedna symboliczna opłata za realizację recepty |
| Pacjent wielolekowy płaci najwięcej | Najwięcej zyskują przewlekle chorzy i seniorzy |
| Bariera finansowa → niewykupione leki | Mniej rezygnacji z leczenia z powodu ceny |
Co proponuje Razem
Wprowadzimy zasadę „recepta za 5 złotych” — odpłatność za leki zastąpimy symboliczną opłatą za realizację recepty.— Deklaracja programowa Partii Razem (2025), rozdz. „Zdrowie ponad zyski”, partiarazem.pl
- „Recepta za 5 złotych" — symboliczna opłata za realizację recepty zamiast dotychczasowej odpłatności za leki.
- Ściślejsza kontrola rynku suplementów diety, wyrobów lekopodobnych i leków (zwłaszcza dostępnych bez recepty) oraz zakaz reklam suplementów i wyrobów lekopodobnych — żeby pacjent nie przepłacał za „cudowne" preparaty bez udowodnionego działania.
Program Razem gwarantuje finansowanie publicznej ochrony zdrowia na poziomie co najmniej 8% PKB. W naszej sieci pokazujemy, że da się to udźwignąć bez podnoszenia składki zdrowotnej — opierając się na sprawiedliwym, progresywnym systemie podatkowym (to teza redakcyjna sieci, a nie dosłowny zapis programu). Rozwijamy ją w osobnym tekście: Finansowanie zdrowia bez podnoszenia składki — oraz w siostrzanym serwisie: Progresja podatkowa, która finansuje zdrowie.
Źródła i dalsza lektura
- Partia Razem — „Zdrowie ponad zyski" (deklaracja programowa 2025)
- OECD/KE — State of Health in the EU: Poland Country Health Profile 2025 (udział leków w wydatkach out-of-pocket)
- Eurostat — Healthcare expenditure statistics
- GUS — ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych
- NFZ — refundacja leków i poziomy odpłatności